آرشیو   |  تماس با ما   |  جستجوی پیشرفته    RSS   |  نسخه موبایل   |  نسخه تلکس  
 خانه    بانک و بیمه    نفت و انرژی    اقتصاد کلان    صمت    بورس    درباره ما    ارسال خبر و یادداشت    گیشه مطبوعات  
سه شنبه، 30 مرداد 1397 - 16:10   
  تازه ها:  
   آخرین مطالب  
  این دامپزشک جوان کرجی را دیده اید؟! +عکس
  هجوم شتر مرغ‌های گرسنه به شهر
  آزار شیطانی زن جوان تهرانی در خانه مرد شکلاتی! +عکس
  تازه داماد ۱۸ ساله بعد از عقد فهمید که همسرش مطلقه است!
  شفر: خیلی از تیم‌ها بهتر از فصل گذشته بازی می‌کنند
  بارسلونا تکلیف پاری‌سن‌ژرمن و راکیتیچ را مشخص کرد
  تماس تلفنی ژنرال عون با اسد
  پیشنهاد جدید روسیه به ترکیه برای پرداخت هزینه"اس۴۰۰"
  دخالت گسترده واشنگتن در دریای جنوبی چین
  رقابت آمریکا، چین و روسیه در آسیای میانه
  قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز امروز ۹۷/۰۵/۳۰
  قیمت جهانی طلا امروز ۱۳۹۷/۰۵/۳۰
  شکست برابر پارس جنوبی در زمان خوبی اتفاق افتاد
  پشت پرده تغییر تاریخ دیدار پرسپولیس - الدحیل چه بود؟
  جریمه نقدی استقلال و تراکتورسازی
  کشف و خنثی‌سازی بسته دست‌ساز انفجاری در قزوین
  عملیات ضربتی علیه متجاوزان در ساحل غربی
  به نفع ایران است که برنامه هسته‌ای خود را احیا نکند!
  قیمت برخی خودروهای داخلی در بازار افزایش یافت
  سکه گران شد/ یورو ۱۲ هزار و ۳۰۷ تومان
  نرخ مرغ و انواع مشتقات آن در بازار
  قیمت انواع سبزی در بازار تره بار اعلام شد
  تعداد مبتلایان تب کریمه کنگو به 64 نفر رسید
  ۳۰۰ کشیش به هزار کودک تجاوز کردند
  تصادف مسعود جعفری‌جوزانی
  اسکناس‌های جدید ونزوئلا روانه بازار شد
  اعلام اسامی پذیرفته شدگان چند برابر ظرفیت رشته‌های خاص کنکور
  10 کشته در بارندگی‌ سیل‌آسای ایتالیا
  قطارسواری به سبک بنگلادش + عکس
  رحمانی فضلی: لیگ را بدون تماشاگر برگزار می‌کنیم
- اندازه متن: + -  کد خبر: 158334صفحه نخست » بانک و بیمهسه شنبه، 24 بهمن 1396 - 16:30
پیامدهای ارزی کاهش نرخ سود بانکی
اکوفارس: در ماه‌های اخیر، نرخ ارز طی چند مرحله افزایش قابل توجهی را تجربه کرده است و با وجود تلاش قابل توجه بانک مرکزی و وعده‌های زیاد برای کنترل و در مواردی کاهش نرخ ارز این فشار برای افزایش نرخ ارز همچنان پابرجا است. در این خصوص چند پرسش مطرح است.
  

در ماه‌های اخیر، نرخ ارز طی چند مرحله افزایش قابل توجهی را تجربه کرده است و با وجود تلاش قابل توجه بانک مرکزی و وعده‌های زیاد برای کنترل و در مواردی کاهش نرخ ارز این فشار برای افزایش نرخ ارز همچنان پابرجا است. در این خصوص چند پرسش مطرح است.

آیا افزایش نرخ ارز به‌ویژه برای سیاست‌گذاران قابل پیش‌بینی بود؟
آیا افزایش نرخ ارز از منظر اقتصاد کلان و آثار توزیعی زیانبار است؟
آیا افزایش نرخ ارز ضروری و مبتنی بر عوامل بنیادی و اجتناب‌ناپذیر است؟
آیا سیاست‌های پولی و نظارتی پولی و از جمله کاهش شبه‌دستوری نرخ سود علت افزایش نرخ ارز بوده است؟

گرچه هدف نوشتار کنونی بیشتر متمرکز بر سوال آخر است، اما خالی از فایده نیست که مختصر پاسخی به سه پرسش اول نیز داده شود.
بدون تردید برای دانش‌آموخته‌های اقتصاد از حدود یک سال پیش به خوبی قابل پیش‌بینی بود که نرخ ارز قابلیت تداوم ندارد و ثابت نگه داشتن آن فقط برای مدتی امکان‌پذیر است. دلیل اصلی این موضوع آن بود که نرخ ارز تا همین چند ماه قبل نیز به حداکثر قبلی خود در سال ۱۳۹۲ نرسیده بود،‌در حالی که در همین مدت قیمت‌ها حدود ۱۰۰ درصد افزایش یافته بود. همچنین، رشد شدید نقدینگی در طول سال‌های گذشته، افزایشی نهفته در قیمت‌ها و نرخ ارز را ایجاد کرده بود که تنها کافی بود کاهش درآمدهای نفتی و کاهش توان مداخله بانک مرکزی رخ دهد تا این افزایش نهفته نرخ ارز در عمل نیز محقق شود. بنابر این آنچه رخ داده است بسیار قابل پیش‌بینی بوده و مدت‌ها است که از سوی نگارنده به آن اشاره شده است.

در پاسخ به سوال دوم نیز بدون تردید از نظر هر اقتصادخوانده‌ای افزایش‌های جهش‌وار و همراه با بی‌ثباتی نرخ ارز هم از منظر اقتصاد کلان و هم از نظر آثار توزیعی زیانبار است. از منظر اقتصاد کلان افزایش نرخ ارز و بی‌ثباتی حاصله اولا همانند هر نوع بی‌ثباتی اقتصاد کلان مضر برای سرمایه‌گذاری و لذا رشد بلندمدت اقتصادی است و ثانیا به دلیل اینکه اقتصاد ایران به شدت به مواد اولیه و واسط وارداتی متکی است، اثر منفی بر تولید و اثر مثبت بر قیمت‌ها داشته و از آن طریق به شوک قیمتی و تشدید تورم، که اقتصاد ایران این همه هزینه برای کنترل آن متحمل شده است، می‌انجامد. از منظر آثار توزیعی نیز اولا از طریق فشار بر قیمت برخی اقلام اساسی که در سبد دهک‌های پایین درآمدی سهم قابل توجه دارند، به این اقشار آسیب می‌رساند و ثانیا از طریق عایدی یا سود سرمایه‌ای که نصیب دارندگان ارز می‌کند که قاعدتا از دهک‌های پایین درآمدی نیستند، به تشدید نابرابری توزیع درآمد دامن می‌زند.

در پاسخ به سوال سوم که آیا افزایش نرخ ارز اجتناب‌ناپذیر و ضروری است، لازم است اشاره شود که افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر به هیچ وجه ماهیت حبابی نداشته و   مبتنی بر عوامل بنیادی است. در آن صورت، هرگونه جلوگیری از افزایش نرخ ارز و تثبیت آن اشتباه بوده و فقط افزایش را به تاخیر می‌اندازد و با جهش‌های شدید صرفا زمینه بی‌ثباتی و سلب توان برنامه‌ریزی فعالیت‌های تولیدی را فراهم می‌کند. بسیار پسندیده است که نرخ ارز در اقتصاد بر اساس عرضه و تقاضا و مکانیزم بازار ثابت باشد و در واقع دنیای آرمانی اقتصاددانان آن است که در نظام بازار عرضه و تقاضای ارز، این نرخ نسبتا با ثبات بماند تا صادرکنندگان، واردکنندگان و صاحبان منابع مالی بدون نگرانی از تغییرات نرخ ارز به داد و ستد کالاها و خدمات و همچنین دارایی‌ها بپردازند. اما اگر به هر دلیلی عوامل بنیادی(مانند رشد‌های بالای نقدینگی) افزایش نرخ ارز را اجتناب‌ناپذیر کردند، تلاش برای ثابت نگه داشتن آن صرفا یارانه دادن به خارجی‌ها و فراهم ساختن زمینه جهش‌های نرخ ارز است.

حال به پرسش چهارم می‌پردازیم. بسیاری را عقیده بر آن است که کاهش شبه‌دستوری نرخ سود از سوی بانک مرکزی عامل مهمی ورای افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر بوده است. آشکار است که این موضوع استدلال درستی است، چرا که کاهش نرخ سود و جذابیت سپرده‌های غیر دیداری بانک‌ها و موسسات اعتباری سبب سیال شدن نقدینگی و افزایش تقاضای دارایی‌ها و کالاها و افزایش قیمت آنها خواهد شد.

نظر به اینکه ارز از نقدشوندگی بالایی برخوردار است و نرخ ارز کمتر از حد واقعی آن نگه داشته شده بود و در ضمن شرایط ارزی کشور امکان مداخله نامحدود از بانک مرکزی را سلب کرده است، افزایش نرخ ارز پیامد طبیعی کاهش نرخ سود بوده است. تحولات اخیر در بخش مسکن و سهام نیز موید این موضوع است و افزایش نرخ تورم و خارج شدن بسیار محتمل آن از تک‌رقمی نیز در همین راستا قرار دارد. اما اگر افزایش نرخ ارز را نتیجه کاهش شبه‌دستوری نرخ ارز بدانیم آنگاه ممکن است این نتیجه طبیعی نیز حاصل شود که نباید نرخ سود کاهش یابد. این در حالی است که افزایش نرخ سود در سال‌های گذشته نتیجه تصور اشتباه سالم‌سازی رشد نقدینگی متکی به افزایش ضریب فزاینده نقدینگی از سوی سیاست‌گذار بوده است که تداوم این بالا بودن نرخ سود نیز اقتصاد را به سمت بحران شدید سوق می‌داد.

نرخ‌های سود حقیقی بسیار بالا و بی‌سابقه و در ضمن فراگیر(به گونه‌ای که همه نرخ‌های سود و از جمله نرخ اوراق بدهی کوتاه‌مدت دولت بالا بوده‌اند و نه صرفا پاره‌ای از نرخ سودها) در سال‌های گذشته صرفا انعکاس وضعیت وخیم ترازنامه بانک‌ها و نیاز به رقابت برای جذب سپرده‌گذار به این امید بوده است که افزایش هزینه ورشکستگی آنها سیاست‌گذار را ناچار خواهد کرد به حمایت از آنها برخیزد و عملا هزینه‌های نرخ سود بالای متحمل شده توسط آنها را نهایتا سیاست‌گذار و به عبارتی ملت متحمل شوند. در آن صورت، می‌توان گفت نطفه افزایش‌های جهش‌وار قیمت دارایی‌ها و از جمله نرخ ارز همان زمانی شکل گرفت که سیاست‌گذار تصور می‌کرد چون افزایش نقدینگی از محل ضریب فزاینده(افزایش رقابت بانک‌ها برای جذب سپرده) رخ می‌دهد سالم‌سازی رشد نقدینگی رخ می‌دهد و به‌ویژه اینکه چون نرخ تورم هم در حال کاهش بود نگرانی از این بابت را بی‌مورد می‌دانست.

آشکار است که چون آن رشد‌های بالای نقدینگی رخ داده است و چون تداوم نرخ سود بالا برای اقتصاد زیانبار است چاره‌ای جز کاهش نرخ سود وجود نداشته است و افزایش نرخ ارز و بقیه قیمت‌ها نیز هزینه‌ای است که به دلیل آن تصورات اشتباه اقتصاد ایران متحمل آن می‌شود. علاوه بر آن، اقدام جدی برای حل و فصل مشکلات نظام بانکی نیز وجود نداشته است که در قالب آن برای این دشواری اجتناب‌ناپذیر نیز چاره‌اندیشی شود. لذا، نمی‌توان از تحولات ماه‌های اخیر نتیجه گرفت که نرخ سود نباید کاسته می‌شد زیرا وجود آن نرخ‌های سود بالا نشانه بیماری نظام بانکی بود و کاهش آن اجتناب‌ناپذیر بود، اما آنچه در عمل رخ داد صرفا کاهش شبه‌دستوری نرخ سود بود و اقدامات مکمل آن و از جمله حل بحران نظام بانکی صورت نگرفته است.

دکتر تیمور رحمانی
عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ها  
  دکتر احمدی نژاد: رفتید مذاکره کردید نتیجه اش را دیدیم، مشخص شد از خطوط قرمز هم عبور کردید/ ممکن است فشار بالاتر هم برود ولی دوره اش کوتاه است + فیلم
  ماجرای دردناک سوختن برادر و خواهر در آتش‌سوزی
  اشتباه آقای گل قرمزها که بدجور برایش حاشیه‌ساز شد
  نمایش موشک «خیبر۱» توسط حزب‌الله لبنان برای اولین بار
  رییس انجمن قطعه‌سازان از افزایش 80 درصدی قیمت خودرو خبر داد
  آخرین وضعیت قیمت سکه و ارز در بازار امروز + جدول
  تغییرات استقلال مقابل فولاد/ احتمال استفاده از ۲ بازیکن جدید
  طارمی زهرش را به حریف استقلال ریخت+عکس
  شفر آب پاکی را روی دست حسینی ریخت/ بیا رضایتنامه بگیر و برو!
  ساعت کاری جدید تهران برای اول مهر به دولت پیشنهاد می‌شود
  خطیر: تیام بازی کند شکایت می‌کنیم
  یارانه نقدی ۹۰ هزار تومان می شود؟
  گزارش تمرین استقلال
  گزارش تمرین استقلال
  خفه کردن زن جوان در حضور پسر خردسال
  پذیرایی کاپیتان‌ها از تراکتور با پیراهن زرد
  بی‌اعتنایی عجیب مدیر منچستریونایتد به مورینیو
  روزنامه های اسپانیا: نبوغ مسی + عکس
  واکنش ترامپ به رد درخواستش برای مذاکره از سوی ایران
  اخبار کوتاه از پرسپولیس
  از رئال لوپتگی تا رئال زیدان؛ یک کهکشان متفاوت
  قیمت خودروهای وارداتی در بازار
  راهکار تنظیم سود در بازار بدهی
  معروف؛ تافته جدابافته + تصاویر
  قیمت خودرو امروز ۱۳۹۷/۰۵/۲۸| پراید ۳۲ میلیون تومان شد
  دلیل ساده‌ای که باعث شد تیام از استقلال جدا شود
  9 خوردنی برای کاهش اضطراب
  دلار از "سنا" حذف شد!
  قربانی: دژآگه باید تتوهایش را در اسید بسوزاند!
  حسینی سر کلاس اول استقلال شفر
 
 
 
© اکوفارس 1390
info@ecofars.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار