آرشیو   |  تماس با ما   |  جستجوی پیشرفته    RSS   |  نسخه موبایل   |  نسخه تلکس  
 خانه    بانک و بیمه    نفت و انرژی    اقتصاد کلان    صمت    بورس    درباره ما    ارسال خبر و یادداشت    گیشه مطبوعات  
دوشنبه، 1 آبان 1396 - 04:13   
  تازه ها:  
   آخرین مطالب  
  تصرف مراکز داعش توسط طالبان در شمال افغانستان
  عکس/ کشف گوردسته جمعی در حلب
  پاسخ منفی پاکستان به آمریکا
  خشن ترین تیم تاریخ لیگ برتر مشخص شد
  جزئیات جلسه اعضای کمیسیون انرژی با وزیر پیشنهادی نیرو
  هشدار شفر به مک درموت؛ من رئیسم
  عکس/ نمایش خورشید کاروان
  استقلال رسما به حکم غفوری اعتراض کرد
  برگزاری همه‌پرسی دیگر؛ این بار ایتالیا
  عکس/ حیدر العبادی به دیدار السیسی رفت
  کشته شدن ۱۸۵ تروریست در ریف درعا
  بازگشت بیرانوند به تمرین نفت تهران
  تحقیر لیورپول توسط تاتنهام مقابل دیدگان مارادونا
  آماده‌باش در کویت در پی انتشار تهدیدات داعش
  عکس/ ترسناک ترین ترافیک روی پلی در هندوستان
  سرقت لپ‌تاپ مقام امنیتی اسرائیل
  کارگر چینی اخراج کارگر ایرانی را رقم می‌زند
  بلیت فروشی دربی را پرسپولیس انجام می‌دهد
  قلیان کشیدن برای بازیکن فوتبال جرم است؟
  سوال از ۲ وزیر اعلام وصول شد
  روش جدید شورایی‌ها برای کارهای پشت پرده
  جانشینان ناکام رحمتی در دربی
  عکس/ غواصی در کنار یک فیل مرجانی
  پشت پرده جلسه‌ای که منصوریان را برکنار کرد
  تغییر احتمالی استقلال و پرسپولیس برای دربی
  جدول/قیمت انواع تلویزیون‌های هوشمند در بازار
  سامانه سهام عدالت از دسترس خارج می‎شود
  کُردها آخرین پایگاه داعش در غرب دیرالزور را گرفتند
  نحوه استخدام شفر عجیب بود
  عکس/ برداشت انگور در شهرضا‎
- اندازه متن: + -  کد خبر: 138541صفحه نخست » بانک و بیمهپنجشنبه، 20 مهر 1396 - 06:35
«بانک مبادله‌ای» غیرربوی است؟
  

تسنیم نوشت :

طی یک دهه اخیر، در بروز ناکارآمدی مدل فعلی بانکداری بدون ربا، بحثهای تخصصی پرشماری حول این موضوع میان نخبگان شکل گرفته است.

در همین راستا، ابتدای مهرماه سال جاری حجت‌الاسلام و المسلمین سید عباس موسویان، اندیشمند فقه اقتصادی، عضو شورای فقهی بانک مرکزی و استاد دانشگاه، در خلال مناظره با دکتر حسین صمصامی، از یک مدل بانک اسلامی رونمایی کرد که گرچه سود ثابت می‌دهد، اما ربوی نیست. وی در این خصوص خاطرنشان کرد:

«ما می‌توانیم حتی یک بانک تمام‌عیار اسلامی طراحی کنیم که بر اساس عقود مبادله‌ای کار کند و هم به سپرده‌گذار و هم در تسهیلات سود ثابت بدهیم.»

این بیان به آن معناست که اگر بانکی طراحی شود که تنها با استفاده از عقود مبادله‌ای ــ مانند مرابحه، سلف، خرید دین، اجاره به شرط تملیک و ... ــ به ارائه خدمات بپردازد، درحقیقت مدلی پیاده شده که هم سود ثابت می‌پردازد و هم ربوی نیست. این فکر، قابل احترام، و این مدل تا حد زیادی قابل اعتنا و درست است، اما برای زدودن ربا از این بانک، علاوه بر تنظیم قراردادها در قالب فوق، ملاحظات زیر را نیز باید رعایت کرد:

1. هم‌اکنون نیز بسیاری از بانکها در بخشی از فعالیتهایشان از این مدل پیروی می‌کنند، لکن بسیاری از کارشناسان و مراجع معظم، به‌دلیل عدم انجام فعالیتهای واقعی و بروز اختلالاتی مانند فاکتورهای صوری در همین قراردادها، فرآیند را دچار اشکالات اساسی می‌دانند. موسویان خود در این زمینه معتقد است: 

«من بحثی داشتم با بانک مرکزی که در تسهیلات خرد، به مشتری بگو هرچه لازم داری بخر؛ چرا می‌گویی مثلاً لوازم خانگی؟ رفتم خدمت آیت‌الله مکارم؛ ایشان فرمودند "خیلی عالی است، ما را هم نجات می‌دهی درباره فاکتور صوری."

البته آن تکه‌ای که شما مصرید من هم مصرم، بانک ربوی تفاوت جوهری‌اش با بانک اسلامی این است که واقعاً باید خرید و فروش کالا انجام شود؛ بله، اگر سیستمی را طراحی کنیم که هیچ کالا و خدمتی خرید و فروش نشود، این بانکداری بدون ربا نشد، ربوی و قرضی است.»

بنابراین باید توجه کرد اگر در این مدل جدید بعد نظارتی و همچنین آموزش و فرهنگسازی برای انجام فعالیت واقعی تقویت نشود، این گونه جدید از بانک نیز محمل فعالیت غیرواقعی و ربوی خواهد بود و تنها فعالیتهای فعلی به یک بانک دیگر با قراردادهای احیاناً صوری دیگر منتقل خواهد شد.

به هر صورت این نکته‌ای اساسی است که در چارچوب عقود مبادله‌ای، به این دلیل که قرارداد روی کالا و اقلام واقعی بسته می‌شود، نظارت و پیگیری میسرتر، و متعاقب آن فساد و ربوی بودن بانک، نامحتمل‌تر خواهد بود.

2. مکانیزم تعیین نرخ سود در این قراردادها بسیار مهم است و با مکانیزم فعلی اشکال ایجاد می‌کند. حسن سبحانی، اندیشمند اقتصادی و استاد دانشگاه تهران معتقد است:

«الآن ما برای تعیین نرخ عقود مبادله‌ای نگاه می‌کنیم که نرخ بازار پول چقدر است، نرخ بازار قرض چقدر است؛ همان را برای کل کشور، و برای هر نوع کالا ــ هم آپارتمان، هم خودرو، هم هواپیما، و هم داس و...‌ ــ حساب می‌کنیم. با این روال، خب، بدیهی است که صوری است. من به این ایراد دارم؛ منتهی در اصلاح می‌شود یک مرحله یا کمی دیرتر به این پرداخت.»

3. از فرایند ربوی فعلی در مکانیزم خلق پول بدون پشتوانه (با این شرایط) نمی‌توان بسادگی عبور کرد. بسیاری از صاحبنظران معتقدند با رویه فعلی، بخش اعظم تولید و خلق پول بانکها، برای گرفتن بهره انجام می‌شود و شائبه ربوی بودن دارد. چرا که هر سه عنصر «قرض، شرط و مازاد» را در خود دارد. حسن سبحانی در این خصوص معتقد است:

«ربا از نظر فقهی به مازادی می‌گویند که وقتی پول قرض داده می‌شود شرط می‌کنند که آن مازاد دریافت شود؛ یعنی باید این سه شرط و عامل باشد؛ یکی قرض دادن، یکی شرط کردن و یکی مازاد. اگر یکی از این سه شرط نباشد می‌تواند ربا نباشد، یعنی اگر شما قرض ندهید، فعالیت دیگری انجام بدهید و شرط کنید که مازاد بگیرید، ممکن است ربا نباشد، اما اگر قرض دادید آن مازاد از نظر فقهی رباست.»

با این وصف غیر از بخش «خلق پول برای قرض‌الحسنه» که بسیار محدود است، بخش اعظم خلق پول بانکها نیز از مکانیزم ربوی پیروی می‌کند.

با در نظرگرفتن سه مسئله فوق، تنها تشکیل یک بانک با عقودمبادله‌ای در مسیر تحقق بانکداری بدون ربا به هیچ وجه راهگشا نیست، بلکه باید برای تحقق این امر، باید به ریشه‌های مشکلات پرداخت، گرچه نفس تحقق این فکر و تشکیل این بانک، می‌تواند گامی در جهت ربازدایی از بانکها باشد.

   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ها  
  هشدار شفر به مک درموت؛ من رئیسم
  تغییر احتمالی استقلال و پرسپولیس برای دربی
  عکس/ شفر به تماشای بازی پرسپولیس نشست
  استقلال رسما به حکم غفوری اعتراض کرد
  فروپاشی کامل مثلث ویرانگر پرسپولیس
  حرف‌های پاشازاده از خط قرمز گذشت
  تجارت ۱۳ میلیارد یورویی ایران و اروپا در ۸ ماه
  عکس/ حضور بدل ایرانی لیونل مسی در استادیوم نیوکمپ
  جانشینان ناکام رحمتی در دربی
  قلیان کشیدن برای بازیکن فوتبال جرم است؟
  به ۴۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی دلخوش نباشیم
  مسلمان و غفوری دربی را از دست دادند
  بازگشت قائدی به تمرین استقلال
  پشت پرده جلسه‌ای که منصوریان را برکنار کرد
  نوراللهی به جای داربی به آموزشی می‌رود؟
  ۳ نامزد نهایی پسر طلایی فوتبال اروپا معرفی شدند
  نشست ارائه طرح تحقیقاتی تهیه فرم پیشنهاد و شرایط عمومی بیمه‌نامه زلزله برای ایران با توجه به فاکتورهای تاثیرگذار بر ریسک زلزله برگزار شد
  عکس/ بدل ایرانی مسی در اسپانیا
  یادگاری‌های سیاه داعش در رقه (+ عکس)
  قیمت‌های امروز دلار و سکه در بازار
  درآمد میلیاردی بارسلونا در فصل جدید
  این هم از اروپا! تروئیکای اروپا با ترامپ همراه شد
  پاسخ "سیف" به اظهارات وزیر بهداشت
  عکس/آنچه از داعش در شهر رقه سوریه باقی ماند
  کدام تیم‌های ایرانی از لیگ قهرمانان آسیا حذف می‌شوند؟
  ظلم فاحش دولت به کشاورزان
  بارسلونا به راحتی مالاگا را شکست داد
  عکس/ سلفی با منشا روی چمن آزادی
  پیمان پولی دوجانبه، راه حل اصلی مدیریت بازار ارز است
  تشویق واردات تنبیه صادرات
 
 
 
© اکوفارس 1390
info@ecofars.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار
  خبر فوری: خرید قالپاق چقدر آب می خورد؟